"Oni" (鬼) (The Demon) (1972). Kihachiro Kawamoto.
Un clásico del cine de animación con marionetas japonés.
Şevkiye Şahin. "Şeytan". Türkçe ve İspanyolca analiz
鬼 (Oni) (1972). 川本喜八郎
"The Demon" (1972). Kihachirō Kawamoto
"El Diablo" (Oni, 鬼). Análisis de Şevkiye Şahin, traducido del original en turco
Japón. 1972.
Dirección: K. Kawamoto.
Guión: K. Kawamoto.
Fotografía: animación a cargo de Minoru Tamura y Ken Yoshioka.
Música: Seiji Tsuruzawa.
Duración: 7 minutos aproximadamente (cortometraje).
Intérpretes: animación con marionetas o “stop-motion”.
Argumento: Dos hermanos, que viven en situación de pobreza, deben cuidar de su anciana madre enferma. Un día, toman sus arcos y sus flechas, adentrándose en el bosque para cazar ciervos. Mientras buscan un lugar adecuado para cazar, el menor, oye unos ruidos extraños que provienen de los arbustos y divisa unos ojos rojos que brillan en la oscuridad. El mayor lo tranquiliza, verbalizando que los sonidos provienen del viento y las luces rojas de las luciérnagas del bosque. Los hermanos, al intentar de comprender la naturaleza de tan extraño suceso descubrirán que su madre, con un brazo amputado, se ha metamorfoseado en un “oni”. Una entidad sobrenatural de la mitología japonesa.
Ambientación: El director y guionista K. Kawamoto comenzó su carrera como asistente de diseño de producción para la productora japonesa Tōhō antes de emprender su propio camino. El cineasta, siempre estuvo interesado en el mundo las marionetas y en la animación “stop-motion”. Es por ello que fundó su propio estudio de animación comercial en 1958 y se formó con Tadahito Mochinaga en Japón y con Jiří Trnka en Checoslovaquia. Éste último es un referente indiscutible junto a Jan Švankmajer de la creación cinematográfica checa, de temática principalmente surrealista y del campo de la animación donde mezclando diferentes técnicas han logrado crear obras inquietantes que pueden ser interpretadas de diferentes formas.
A finales de los años 60, comenzará a realizar sus propios cortometrajes de animación, combinándola con modelos, cortes, “stop-motion” e incorporando, marionetas. En sus primeras películas de marionetas, K. Kawamoto construyó decorados horizontales y los filmó desde arriba. Esta técnica la incorporó a su obra desde que se la vio emplear a Břetislav Pojar durante una visita a Europa del Este en 1963.
"El Diablo" fue el tercero de una docena de cortometrajes que el japonés realizó antes de su muerte en 2010. Al mismo tiempo, realizó tres largometrajes y, a partir de 1989, y llegó a ocupar el cargo de presidente de la Asociación Japonesa de Animación durante más de veinte años.
Argumento: Dos hermanos, que viven en situación de pobreza, deben cuidar de su anciana madre enferma. Un día, toman sus arcos y sus flechas, adentrándose en el bosque para cazar ciervos. Mientras buscan un lugar adecuado para cazar, el menor, oye unos ruidos extraños que provienen de los arbustos y divisa unos ojos rojos que brillan en la oscuridad. El mayor lo tranquiliza, verbalizando que los sonidos provienen del viento y las luces rojas de las luciérnagas del bosque. Los hermanos, al intentar de comprender la naturaleza de tan extraño suceso descubrirán que su madre, con un brazo amputado, se ha metamorfoseado en un “oni”. Una entidad sobrenatural de la mitología japonesa.
Ambientación: El director y guionista K. Kawamoto comenzó su carrera como asistente de diseño de producción para la productora japonesa Tōhō antes de emprender su propio camino. El cineasta, siempre estuvo interesado en el mundo las marionetas y en la animación “stop-motion”. Es por ello que fundó su propio estudio de animación comercial en 1958 y se formó con Tadahito Mochinaga en Japón y con Jiří Trnka en Checoslovaquia. Éste último es un referente indiscutible junto a Jan Švankmajer de la creación cinematográfica checa, de temática principalmente surrealista y del campo de la animación donde mezclando diferentes técnicas han logrado crear obras inquietantes que pueden ser interpretadas de diferentes formas.
A finales de los años 60, comenzará a realizar sus propios cortometrajes de animación, combinándola con modelos, cortes, “stop-motion” e incorporando, marionetas. En sus primeras películas de marionetas, K. Kawamoto construyó decorados horizontales y los filmó desde arriba. Esta técnica la incorporó a su obra desde que se la vio emplear a Břetislav Pojar durante una visita a Europa del Este en 1963.
"El Diablo" fue el tercero de una docena de cortometrajes que el japonés realizó antes de su muerte en 2010. Al mismo tiempo, realizó tres largometrajes y, a partir de 1989, y llegó a ocupar el cargo de presidente de la Asociación Japonesa de Animación durante más de veinte años.
Este cortometraje de siete minutos y medio está basado en un cuento popular llamado "Konjaku monogatari" recogido en la "Antología de cuentos del pasado". Dicha antología, está compuesta por una colección de más de 1.000 microrrelatos, en los que cada uno de ellos raramente supera las tres páginas y datan del Japón medieval del siglo XII. Se desconoce el nombre de los autores de estos relatos y el origen de esta colección de 28 volúmenes aunque estos cuentos aún se leen hoy en día e incluso a veces se adaptan al cine, a la televisión o al teatro.
Dado el tratamiento y la importancia del respeto que propugna la cultura japonesa hacia sus mayores, donde suelen ocupar una posición de privilegio en el imaginario colectivo japonés es necesario recordar ciertas costumbres del antiguo Japón como la del “ubasute” por la que un pariente enfermo o anciano era llevado a una montaña o algún otro lugar remoto o desolado y se le dejaba allí para morir, ya sea por deshidratación, hambre o exposición, como una forma de eutanasia. Dicha práctica de senecticidio, camuflada entre las faldas de las creencias religiosas, era llevada a cabo en las aldeas de alta montaña de Japón, según una antigua costumbre, debido a escasez de alimentos o época de carestía. Los hombres y mujeres mayores de 70 años debían ser llevados a la espalda de uno de los suyos y abandonados en el monte Narayama. Existen dos referentes cinematográficos de gran calidad que tratan este asunto. Ambos basados en la misma novela homónima de Shichirō Fukazawa. Por una parte, "La balada de Narayama" (1958) de Keisuke Kinoshita, por otra, la secuela de Shohei Imamura de 1983. Probablemente, y a modo de hipótesis, el miedo al abandono de la anciana por parte de sus hijos se manifestara de manera anómala, inapropiada o perversa.
Valoración: En mi opinión, se trata de la primera gran obra maestra de K. Kawamoto de animación con marionetas. La película resulta absolutamente cautivadora con su paleta de colores otoñales sobre un fondo negro. A destacar el toque artístico en los pequeños detalles: como en el bosque de bambú y las luciérnagas brillantes. Los movimientos de las marionetas son muy refinados. De hecho, en algunas escenas, las marionetas casi parecen bailar.
La historia versa sobre una antigua leyenda que narra cómo las personas al envejecer pueden convertirse en verdaderos demonios capaces de devorar la vida de sus propios hijos. Los “Oni” eran concebidos como espíritus invisibles asociados a desgracias, enfermedades o calamidades naturales. El cuento narrado mediante intertítulos en lugar de por un interlocutor, está acompañada de música tradicional japonesa compuesta por T. Tsurusawa, como música extradiegética. Dicha música está interpretada con shamisen y shakuhachi. El shamisen es una especie de laúd formado por una caja de resonancia cuadrada cubierta superior e inferiormente con piel, un mástil sin trastes con tres cuerdas que se pulsan con plectro. Si la obra procede del repertorio de marionetas, se incorpora un conjunto como el usado en sus teatros, es decir, un recitador y un shamisen que se disponen en una estancia ubicada en el lado izquierdo del tablado. En algunas ocasiones se colocan a la vista del público en una plataforma semejante a la existente en las salas de títeres. La moraleja de este antiguo cuento japonés, que evoca una antigua superstición, bien pudiera ser la siguiente: “las personas, en ocasiones, pueden convertir las cosas más hermosas en algo diabólico que puede acabar con sus vidas.”
"El diablo" (1972) es un “anime” que destaca por su atmósfera original y oscura para su época, pero su narrativa a veces resulta inconexa. Si bien sus elementos mitológicos y su inquietante mundo visual son muy interesantes, el limitado desarrollo de los personajes disminuye el impacto de la historia. No obstante, es una producción valiosa para quienes sientan curiosidad por la estética del “anime” de la década de 1970 y por los aspectos oscuros del folclore japonés.
Şevkiye Şahin.
Estudió Literatura Comparada en la Universidad Osmangazi (ESOGU), Eskişehir, Turquía.
"Oni" (1972), "The Demon" ya da Japonca adıyla 鬼 olarak da bilinen, Kihachirō Kawamoto’nun yönetmenliğini üstlendiği, 7,5 dakika süren bir Japon stop-motion (kukla animasyonu) kısa filmidir.
Yapım: Kihachirō Kawamoto, Japonya, 1972. Yönetmen: K. Kawamoto. Senaryo: K. Kawamoto. Görüntü Yönetmeni: Minoru Tamura ve Ken Yoshioka tarafından yapılan animasyon. Müzik: Seiji Tsuruzawa. Süre: Yaklaşık 7 dakika (kısa film). Oyuncular: Kukla animasyonu veya“stop-motion”.
Konu: Yoksulluk içinde yaşayan iki kardeş, hasta ve yaşlı annelerine bakmak zorundadır. Bir gün, yaylarını ve oklarını alıp geyik avlamak için ormana girerler. Avlanmak için uygun bir yer ararken, küçük olan kardeş çalılardan gelen garip sesler duyar ve karanlıkta parlayan kırmızı gözler görür. Ağabeyi, seslerin rüzgardan, kırmızı ışıkların ise ormandaki ateşböceklerinden geldiğini söyleyerek onu sakinleştirir. Kardeşler, bu tuhaf olayın doğasını anlamaya çalışırken, bir kolu kesik olan annelerinin bir “oni”ye dönüştüğünü keşfederler. Oni, Japon mitolojisindeki doğaüstü bir varlıktır.
Arka Plan: Yönetmen ve senarist K. Kawamoto, kendi yoluna çıkmadan önce Japon yapım şirketi Tōhō’da prodüksiyon tasarım asistanı olarak kariyerine başladı. Sinemacı, her zaman kukla dünyasına ve “stop-motion” animasyona ilgi duymuştu. Bu nedenle 1958’de kendi ticari animasyon stüdyosunu kurdu ve Japonya’da Tadahito Mochinaga’dan, Çekoslovakya’da ise Jiří Trnka’dan eğitim aldı. Trnka, Jan Švankmajer ile birlikte, ağırlıklı olarak sürrealist temalı Çek sinema sanatının ve animasyon alanının tartışmasız öncülerinden biridir; bu iki sanatçı, farklı teknikleri harmanlayarak, çeşitli şekillerde yorumlanabilen tedirgin edici eserler yaratmayı başarmışlardır.
60’lı yılların sonunda, animasyonu maketler, kesme tekniği, “stop-motion” ve kuklalarla birleştirerek kendi kısa animasyon filmlerini çekmeye başladı. İlk kukla filmlerinde K. Kawamoto, yatay setler kurdu ve bunları yukarıdan çekti. Bu tekniği, 1963’te Doğu Avrupa’ya yaptığı bir ziyaret sırasında Břetislav Pojar’ın kullandığını gördükten sonra eserlerine dahil etti.
Dado el tratamiento y la importancia del respeto que propugna la cultura japonesa hacia sus mayores, donde suelen ocupar una posición de privilegio en el imaginario colectivo japonés es necesario recordar ciertas costumbres del antiguo Japón como la del “ubasute” por la que un pariente enfermo o anciano era llevado a una montaña o algún otro lugar remoto o desolado y se le dejaba allí para morir, ya sea por deshidratación, hambre o exposición, como una forma de eutanasia. Dicha práctica de senecticidio, camuflada entre las faldas de las creencias religiosas, era llevada a cabo en las aldeas de alta montaña de Japón, según una antigua costumbre, debido a escasez de alimentos o época de carestía. Los hombres y mujeres mayores de 70 años debían ser llevados a la espalda de uno de los suyos y abandonados en el monte Narayama. Existen dos referentes cinematográficos de gran calidad que tratan este asunto. Ambos basados en la misma novela homónima de Shichirō Fukazawa. Por una parte, "La balada de Narayama" (1958) de Keisuke Kinoshita, por otra, la secuela de Shohei Imamura de 1983. Probablemente, y a modo de hipótesis, el miedo al abandono de la anciana por parte de sus hijos se manifestara de manera anómala, inapropiada o perversa.
Valoración: En mi opinión, se trata de la primera gran obra maestra de K. Kawamoto de animación con marionetas. La película resulta absolutamente cautivadora con su paleta de colores otoñales sobre un fondo negro. A destacar el toque artístico en los pequeños detalles: como en el bosque de bambú y las luciérnagas brillantes. Los movimientos de las marionetas son muy refinados. De hecho, en algunas escenas, las marionetas casi parecen bailar.
La historia versa sobre una antigua leyenda que narra cómo las personas al envejecer pueden convertirse en verdaderos demonios capaces de devorar la vida de sus propios hijos. Los “Oni” eran concebidos como espíritus invisibles asociados a desgracias, enfermedades o calamidades naturales. El cuento narrado mediante intertítulos en lugar de por un interlocutor, está acompañada de música tradicional japonesa compuesta por T. Tsurusawa, como música extradiegética. Dicha música está interpretada con shamisen y shakuhachi. El shamisen es una especie de laúd formado por una caja de resonancia cuadrada cubierta superior e inferiormente con piel, un mástil sin trastes con tres cuerdas que se pulsan con plectro. Si la obra procede del repertorio de marionetas, se incorpora un conjunto como el usado en sus teatros, es decir, un recitador y un shamisen que se disponen en una estancia ubicada en el lado izquierdo del tablado. En algunas ocasiones se colocan a la vista del público en una plataforma semejante a la existente en las salas de títeres. La moraleja de este antiguo cuento japonés, que evoca una antigua superstición, bien pudiera ser la siguiente: “las personas, en ocasiones, pueden convertir las cosas más hermosas en algo diabólico que puede acabar con sus vidas.”
"El diablo" (1972) es un “anime” que destaca por su atmósfera original y oscura para su época, pero su narrativa a veces resulta inconexa. Si bien sus elementos mitológicos y su inquietante mundo visual son muy interesantes, el limitado desarrollo de los personajes disminuye el impacto de la historia. No obstante, es una producción valiosa para quienes sientan curiosidad por la estética del “anime” de la década de 1970 y por los aspectos oscuros del folclore japonés.
Şevkiye Şahin.
Estudió Literatura Comparada en la Universidad Osmangazi (ESOGU), Eskişehir, Turquía.
鬼 (Oni) (1972). 川本喜八郎
"The Demon" (1972). Kihachirō Kawamoto
"Şeytan" (Oni, 鬼). Şevkiye Şahin. Orijinali Türkçedir
"Oni" (1972), "The Demon" ya da Japonca adıyla 鬼 olarak da bilinen, Kihachirō Kawamoto’nun yönetmenliğini üstlendiği, 7,5 dakika süren bir Japon stop-motion (kukla animasyonu) kısa filmidir.
Yapım: Kihachirō Kawamoto, Japonya, 1972. Yönetmen: K. Kawamoto. Senaryo: K. Kawamoto. Görüntü Yönetmeni: Minoru Tamura ve Ken Yoshioka tarafından yapılan animasyon. Müzik: Seiji Tsuruzawa. Süre: Yaklaşık 7 dakika (kısa film). Oyuncular: Kukla animasyonu veya“stop-motion”.
Konu: Yoksulluk içinde yaşayan iki kardeş, hasta ve yaşlı annelerine bakmak zorundadır. Bir gün, yaylarını ve oklarını alıp geyik avlamak için ormana girerler. Avlanmak için uygun bir yer ararken, küçük olan kardeş çalılardan gelen garip sesler duyar ve karanlıkta parlayan kırmızı gözler görür. Ağabeyi, seslerin rüzgardan, kırmızı ışıkların ise ormandaki ateşböceklerinden geldiğini söyleyerek onu sakinleştirir. Kardeşler, bu tuhaf olayın doğasını anlamaya çalışırken, bir kolu kesik olan annelerinin bir “oni”ye dönüştüğünü keşfederler. Oni, Japon mitolojisindeki doğaüstü bir varlıktır.
Arka Plan: Yönetmen ve senarist K. Kawamoto, kendi yoluna çıkmadan önce Japon yapım şirketi Tōhō’da prodüksiyon tasarım asistanı olarak kariyerine başladı. Sinemacı, her zaman kukla dünyasına ve “stop-motion” animasyona ilgi duymuştu. Bu nedenle 1958’de kendi ticari animasyon stüdyosunu kurdu ve Japonya’da Tadahito Mochinaga’dan, Çekoslovakya’da ise Jiří Trnka’dan eğitim aldı. Trnka, Jan Švankmajer ile birlikte, ağırlıklı olarak sürrealist temalı Çek sinema sanatının ve animasyon alanının tartışmasız öncülerinden biridir; bu iki sanatçı, farklı teknikleri harmanlayarak, çeşitli şekillerde yorumlanabilen tedirgin edici eserler yaratmayı başarmışlardır.
60’lı yılların sonunda, animasyonu maketler, kesme tekniği, “stop-motion” ve kuklalarla birleştirerek kendi kısa animasyon filmlerini çekmeye başladı. İlk kukla filmlerinde K. Kawamoto, yatay setler kurdu ve bunları yukarıdan çekti. Bu tekniği, 1963’te Doğu Avrupa’ya yaptığı bir ziyaret sırasında Břetislav Pojar’ın kullandığını gördükten sonra eserlerine dahil etti.
“Şeytan”, Japon yönetmenin 2010'daki vefatından önce çektiği on iki kısa filmden üçüncüsüydü. Aynı dönemde üç uzun metrajlı film çekti ve 1989'dan itibaren yirmi yılı aşkın bir süre boyunca Japon Animasyon Derneği'nin başkanlığını yürüttü.
Yedi buçuk dakikalık bu kısa film, “Geçmişin Hikâyeleri Antolojisi”nde yer alan “Konjaku monogatari” adlı bir halk hikâyesine dayanmaktadır. Söz konusu antoloji, her biri nadiren üç sayfayı aşan ve 12. yüzyıl Orta Çağ Japonya'sına ait 1.000'den fazla mikro öyküden oluşmaktadır. Bu öykülerin yazarlarının isimleri ve 28 ciltlik bu derlemenin kaynağı bilinmemekle birlikte, bu öyküler günümüzde hâlâ okunmakta ve hatta bazen sinemaya, televizyona veya tiyatroya uyarlanmaktadır.
Japon kültürünün yaşlılara karşı savunduğu saygı ve onlara tanınan önemi göz önüne alındığında –ki yaşlılar genellikle Japon toplumsal bilincinde ayrıcalıklı bir konuma sahiptir– eski Japonya’daki “ubasute” gibi bazı gelenekleri hatırlamak gerekir. Bu gelenekte, hasta ya da yaşlı bir akraba bir dağa ya da başka bir uzak veya ıssız yere götürülür ve orada ölmesi için bırakılırdı; Bu, bir tür ötenazi olarak, susuzluktan, açlıktan ya da soğuğa maruz kalmaktan dolayı gerçekleşirdi. Dini inançların arkasına saklanan bu yaşlılık cinayeti uygulaması, eski bir gelenek uyarınca, gıda kıtlığı veya kıtlık dönemlerinde Japonya’nın yüksek dağ köylerinde gerçekleştirilirdi. 70 yaşın üzerindeki erkek ve kadınlar, bir akrabalarının sırtında taşınarak Narayama Dağı’nda terk edilmeliydi. Bu konuyu ele alan iki yüksek kaliteli sinema eseri bulunmaktadır. Her ikisi de Shichirō Fukazawa’nın aynı adlı romanından uyarlanmıştır. Bunlardan biri Keisuke Kinoshita’nın “Narayama Baladı” (1958) adlı filmi, diğeri ise Shohei Imamura’nın 1983 tarihli devam filmi.
Bir hipotez olarak, kısa filmdeki yaşlı kadının çocukları tarafından terk edilme korkusunun, anormal, uygunsuz ya da sapkın bir şekilde ortaya çıktığı söylenebilir.
Değerlendirme: Bana göre bu, K. Kawamoto’nun kukla animasyonu alanındaki ilk büyük başyapıtıdır. Film, siyah arka plan üzerinde sonbahar renklerinden oluşan paletiyle izleyiciyi tamamen büyülemektedir. Bambu ormanı ve parıldayan ateşböcekleri gibi küçük detaylardaki sanatsal dokunuşlar özellikle dikkat çekicidir. Kuklaların hareketleri son derece zarif. Hatta bazı sahnelerde kuklalar adeta dans ediyor gibi görünüyor.
Hikaye, insanların yaşlandıkça kendi çocuklarının hayatlarını yutabilecek gerçek iblislere dönüşebileceklerini anlatan eski bir efsaneyi konu alıyor. “Oni”ler, talihsizlikler, hastalıklar veya doğal afetlerle ilişkilendirilen görünmez ruhlar olarak tasavvur ediliyordu. Bir anlatıcı yerine ara başlıklar aracılığıyla aktarılan bu hikâye, T. Tsurusawa tarafından bestelenen geleneksel Japon müziği eşliğinde, öykü dışı müzik olarak sunuluyor. Bu müzik, shamisen ve shakuhachi ile icra ediliyor. Eski bir batıl inancı çağrıştıran bu eski Japon masalının ana fikri şöyledir: “İnsanlar bazen en güzel şeyleri, hayatlarını sona erdirebilecek şeytani bir şeye dönüştürebilirler.”
“Şeytan” (1972), dönemi için özgün ve karanlık atmosferiyle öne çıkan bir “anime”dir, ancak anlatımı zaman zaman dağınık bir izlenim bırakır. Mitolojik unsurları ve tedirgin edici görsel dünyası oldukça ilgi çekici olsa da, karakterlerin sınırlı gelişimi hikâyenin etkisini azaltmaktadır. Yine de, 1970’lerin “anime” estetiğine ve Japon folklorunun karanlık yönlerine merak duyanlar için değerli bir yapımdır.
Şevkiye Şahin.
Osmangazi Üniversitesi’nde (ESOGU), Eskişehir, Türkiye’de Karşılaştırmalı Edebiyat okudu.
Yedi buçuk dakikalık bu kısa film, “Geçmişin Hikâyeleri Antolojisi”nde yer alan “Konjaku monogatari” adlı bir halk hikâyesine dayanmaktadır. Söz konusu antoloji, her biri nadiren üç sayfayı aşan ve 12. yüzyıl Orta Çağ Japonya'sına ait 1.000'den fazla mikro öyküden oluşmaktadır. Bu öykülerin yazarlarının isimleri ve 28 ciltlik bu derlemenin kaynağı bilinmemekle birlikte, bu öyküler günümüzde hâlâ okunmakta ve hatta bazen sinemaya, televizyona veya tiyatroya uyarlanmaktadır.
Japon kültürünün yaşlılara karşı savunduğu saygı ve onlara tanınan önemi göz önüne alındığında –ki yaşlılar genellikle Japon toplumsal bilincinde ayrıcalıklı bir konuma sahiptir– eski Japonya’daki “ubasute” gibi bazı gelenekleri hatırlamak gerekir. Bu gelenekte, hasta ya da yaşlı bir akraba bir dağa ya da başka bir uzak veya ıssız yere götürülür ve orada ölmesi için bırakılırdı; Bu, bir tür ötenazi olarak, susuzluktan, açlıktan ya da soğuğa maruz kalmaktan dolayı gerçekleşirdi. Dini inançların arkasına saklanan bu yaşlılık cinayeti uygulaması, eski bir gelenek uyarınca, gıda kıtlığı veya kıtlık dönemlerinde Japonya’nın yüksek dağ köylerinde gerçekleştirilirdi. 70 yaşın üzerindeki erkek ve kadınlar, bir akrabalarının sırtında taşınarak Narayama Dağı’nda terk edilmeliydi. Bu konuyu ele alan iki yüksek kaliteli sinema eseri bulunmaktadır. Her ikisi de Shichirō Fukazawa’nın aynı adlı romanından uyarlanmıştır. Bunlardan biri Keisuke Kinoshita’nın “Narayama Baladı” (1958) adlı filmi, diğeri ise Shohei Imamura’nın 1983 tarihli devam filmi.
Bir hipotez olarak, kısa filmdeki yaşlı kadının çocukları tarafından terk edilme korkusunun, anormal, uygunsuz ya da sapkın bir şekilde ortaya çıktığı söylenebilir.
Değerlendirme: Bana göre bu, K. Kawamoto’nun kukla animasyonu alanındaki ilk büyük başyapıtıdır. Film, siyah arka plan üzerinde sonbahar renklerinden oluşan paletiyle izleyiciyi tamamen büyülemektedir. Bambu ormanı ve parıldayan ateşböcekleri gibi küçük detaylardaki sanatsal dokunuşlar özellikle dikkat çekicidir. Kuklaların hareketleri son derece zarif. Hatta bazı sahnelerde kuklalar adeta dans ediyor gibi görünüyor.
Hikaye, insanların yaşlandıkça kendi çocuklarının hayatlarını yutabilecek gerçek iblislere dönüşebileceklerini anlatan eski bir efsaneyi konu alıyor. “Oni”ler, talihsizlikler, hastalıklar veya doğal afetlerle ilişkilendirilen görünmez ruhlar olarak tasavvur ediliyordu. Bir anlatıcı yerine ara başlıklar aracılığıyla aktarılan bu hikâye, T. Tsurusawa tarafından bestelenen geleneksel Japon müziği eşliğinde, öykü dışı müzik olarak sunuluyor. Bu müzik, shamisen ve shakuhachi ile icra ediliyor. Eski bir batıl inancı çağrıştıran bu eski Japon masalının ana fikri şöyledir: “İnsanlar bazen en güzel şeyleri, hayatlarını sona erdirebilecek şeytani bir şeye dönüştürebilirler.”
“Şeytan” (1972), dönemi için özgün ve karanlık atmosferiyle öne çıkan bir “anime”dir, ancak anlatımı zaman zaman dağınık bir izlenim bırakır. Mitolojik unsurları ve tedirgin edici görsel dünyası oldukça ilgi çekici olsa da, karakterlerin sınırlı gelişimi hikâyenin etkisini azaltmaktadır. Yine de, 1970’lerin “anime” estetiğine ve Japon folklorunun karanlık yönlerine merak duyanlar için değerli bir yapımdır.
Şevkiye Şahin.
Osmangazi Üniversitesi’nde (ESOGU), Eskişehir, Türkiye’de Karşılaştırmalı Edebiyat okudu.
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
